Nog even over: de Mannenmars

Update: Sinds publicatie van onderstaand stuk (eind augustus) hebben de initiatiefnemers van de Mannenmars gesprekken gevoerd met Emancipator en Dolle Mina. We zijn blij dat zij openstaan voor gesprek en willen leren van onze feedback. Op basis van die gesprekken hebben ze in zowel beeld als tekst op de website dingen willen aanpassen. Daar zijn we blij mee, en we willen nogmaals benadrukken dat we toejuichen dat mannen zich uitspreken tegen gendergerelateerd geweld, en andere mannen aanspreken op hun verantwoordelijkheid.
Tegelijk blijft het voor de Mannenmars-initiatiefnemers belangrijk als kern van hun oproep om mannen aan te spreken op hun rol van “beschermers”. Dat is een uitgangspunt waar Emancipator zich niet achter kan scharen (zie onder). Wij blijven dus bij ons voornemen om wel bij de mars aanwezig te zijn maar niet mee te lopen. Vanaf de zijlijn zullen we flyers etc uitdelen, om deelnemers ons verhaal mee te geven. Doe je met ons mee? Rechts op deze pagina vind je een formuliertje om je aan te melden.

Op 10 oktober wordt er een ‘Mannenmars’ georganiseerd, een mars door Amsterdam waarin mannen samen lopen “voor een veilige wereld voor iedereen”. De organisatie roept mannen op om zich uit te spreken “omdat alle mannen deel zijn van de oplossing”, en zodat mannen “weer beschermers worden”.

Al sinds Emancipator bestaat is een van onze voornaamste taken om mannen op te roepen om zich uit te spreken tegen gendergerelateerd geweld: geweld dat namelijk voor het overgrote deel wordt gepleegd door mannen, en sterk samenhangt met mannelijkheidsnormen. Die normen moeten veranderen, en mannen moeten zich uitspreken om geweld te voorkomen.

We hebben de afgelopen jaren, en met name sinds de moord op Lisa in Amsterdam vorige zomer, gezien dat er steeds meer mannen en organisaties zijn die daar ook de noodzaak van inzien, en zich op allerlei manieren bezighouden met het betrekken van mannen als deel van de oplossing van het voorkomen van geweld. We juichen dat toe, en durven dat ook te vieren als impact van ons werk. Dat mannen gaan inzien dat het voorkomen van geweld ook hun zaak is, is een belangrijke stap. Dat zij dan ook nog in actie komen is niet vanzelfsprekend. We zijn dus blij met het initiatief van de Mannenmars, omdat het laat zien dat mannen wel degelijk in actie willen komen.

We zijn ook kritisch: ook dat is onze taak. We weten namelijk dat initiatieven voor het betrekken van mannen bij gendergelijkheid het probleem juist kunnen verergeren als ze het niet op de juiste – feministische – manier doen. Bij de Mannenmars zien we dat gebeuren: de centrale focus op de verantwoordelijkheid van mannen om vrouwen te “beschermen” haakt juist in op traditionele rolpatronen. We missen een probleemanalyse van patriarchale machtssystemen die ongelijkheid en geweld veroorzaken en in stand houden, en de organisatie zoekt geen aansluiting bij of ruggespraak met vrouwen- of feministische organisaties. Het idee dat vrouwen niet meelopen met de mars maar de mannen “opwachten”, en het gekozen beeldmateriaal daarbij zijn ronduit patriarchaal. En het belangrijkste: er ontbreekt een heldere probleemanalyse en daarmee een oplossing waar deze mars aan bij zou dragen. De mars geeft geen handelingsperspectief of veranderingsrichting, en dreigt daarmee meer te gaan over schouderklopperij en onderlinge bonding, dan daadwerkelijke feministische verandering en solidariteit met slachtoffers van geweld.

Wij zijn er wel bij op 10 oktober. Omdat we deelnemers ook ons verhaal willen meegeven: traditionele mannelijkheidsnormen als de kern van het probleem, en het transformeren daarvan als kern van de oplossing. We lopen niet mee met de mars, maar staan ergens langs de route aan de kant, met flyers en stickers.

En vooral: loop in maart mee met de Feminist March <3

Benieuwd naar meer overwegingen over het hoe wel en niet van mannenemancipatie? Lees hier meer over werk met mannen op een accountable manier, en check de website van MenEngage Alliance.

Wat hebben we nou precies tegen dat woord “beschermer”?

An sich is er natuurlijk niets mis met beschermen, in allerlei situaties is beschermen nodig en goed. Het gaat ons om de oproep aan mannen om zich als beschermers op te werpen als oplossing van gendergerelateerd geweld.
Ten eerste omdat het beeld van mannen als beschermers een patriarchaal stereotype is, en door daar zo op in te zetten versterk je de gendernorm van mannen als beschermers vs. vrouwen als zwakke kwetsbare mensen die bescherming nodig hebben. Dat is een stereotypering die averechts werkt: om geweld te voorkomen moeten we juist uit die genderhokjes breken. Zie ook de piramide: gendergerelateerd geweld bestaat in een systeem dat genderongelijkheid en seksisme aanmoedigt, dat gebouwd is op die gendernormen. Om geweld te voorkomen moeten we de piramide van onderaf afbreken, dus beginnen bij het veranderen van die normen. En dan wordt het ook normaler voor mannen om af en toe zwak, zacht, kwetsbaar te zijn en misschien wel bescherming nodig te hebben, misschien wel van vrouwen – het beeld van mannen-als-beschermers duwt ook mannen in een positie van altijd maar krachtig en sterk moeten zijn etc.
Ten tweede: tegen wie moeten mannen vrouwen beschermen? Geweld tegen vrouwen wordt immers juist bijna altijd gepleegd door mannen. Beschermen-als-oplossing is dus ook geen echte preventie: je gaat ervanuit dat geweld nou eenmaal gebeurt, we hebben alleen nodig dat iemand vrouwen ertegen beschermt, als een paraplu omdat het nou eenmaal regent. Maar een echte oplossing gaat over het daadwerkelijk voorkómen van geweld.
En als mannen zich als beschermers opwerpen leggen zij ook het probleem buiten zichzelf neer: alsof andere mannen geweld plegen en wij vrouwen beschermen tegen die Andere Mannen. Maar de kern van het probleem is dat alle mannen deel zijn van het patriarchale systeem dat geweld veroorzaakt en in stand houdt, hoe oncomfortabel dat ook is. En daarmee ook de kern van de oplossing: alle mannen moeten in zichzelf onderzoeken waar ze deel zijn van dat systeem en waar ze deel kunnen worden van de oplossing, onder andere door die mannelijkheidsnormen te transformeren die geweld veroorzaken.

Wat kunnen mannen doen?

Om geweld te stoppen moeten we onderin de piramide beginnen. Als we de onderste lagen weghalen, stort het hele systeem in. Daarvoor hebben we mannen nodig:

  • Grijp in als je seksisme ziet. Spreek je vrienden aan als je vindt dat een opmerking niet kan. Lach het niet weg, zwijg niet.
  • Onderzoek hoe de normen van de man box jou gevormd hebben en hoe je ze los kan laten, voor jezelf en de mensen om je heen. Voed zorgzaamheid, zachtheid en emotionele intelligentie, in jezelf en in andere jongens en mannen.
  • Praat daarover met andere mannen. De meeste mannen willen wel veranderen en bijvoorbeeld zachter met elkaar omgaan, maar denken ten onrechte dat anderen dat niet willen. Zou houden we samen iets in stand dat niemand wil.

Media-aandacht

Vooraf

En na afloop:

Met Emancipator naar de Mannenmars

Wil je bij ons aansluiten? Laat hieronder je naam en nummer achter, dan voegen we je toe aan de Signal-groep.