Mannenemancipatie in Korea: Moving forward toward gender justice, against the tides

Op 11 december vond er een speciale ontmoeting plaats met onze Koreaanse ‘emancipator’ Myoung Ryoon Kim, oftewel Goldie. Bas schreef dit verslag van die bijeenkomst.

Luister ook deze aflevering van de podcast Now and Men waarin Goldie, op het jubileum van de staatsgreep in 2024, ook haar verhaal vertelt.

In 2022 kwam Goldie voor het eerst naar Nederland om van Emancipator te leren over het betrekken van jongens en mannen bij gendergelijkheid, en sindsdien heeft zij daar in Korea hard aan gewerkt. Nu was zij weer in Europa: een mooie kans om, samen met WO=MEN, een informele bijeenkomst te organiseren met NGO’s, politici, activisten en andere geïnteresseerden.

Goldie nam ons mee in de recente geschiedenis van Zuid-Korea, waarin de manosfeer, misogynie, desinformatie, de anti-genderbeweging en de antidemocratische beweging steeds meer grip kreeg op de politiek en de maatschappij van haar land. Een geschiedenis vol parallellen met onze recente geschiedenis.

Terwijl in mei 2016 de hele wereld naar ‘Gangnam Style’ luisterde, vermoordde een man een voor hem onbekende jonge vrouw op straat bij het Gangnam Metro Station in Seoul. De maatschappelijke ophef was enorm, de dader verklaarde dat hij haar vermoord had “omdat vrouwen mij negeren”. De politie en media zette dit weg als de woorden van een gek, maar vrouwen gingen de straat op: dit was femicide en niet los te zien van wat er nog meer speelde in de maatschappij.

Online waren er groepen waar verkrachting, aanranding en drogeren van vrouwen werden aangemoedigd en goedgepraat. Illegale opnames werden gedeeld, verkrachtingen gefaciliteerd en daders vonden elkaar online om samen te werken. In een land met zo’n goede digitale infrastructuur, was er sprake van een groot probleem.

De invloeden van de manosfeer waren daar al veel eerder zichtbaar in de maatschappij dan hier. Dankzij de protesten, dankzij de inzet van feministen is er verandering op gang gekomen: websites zijn afgesloten, beleid is aangescherpt en de bestaande aanpak voor de preventie van gendergerelateerd geweld is verder opgeschroefd. Maar daarmee ontstond er ook meer weerstand tegen die inzet. Trainers, zoals Goldie, kregen in workshops meer discussies, meer tegenstand en zelfs vijandigheid, van mannen vooral.

Dit was in 2022 een reden voor Goldie om ons in Nederland te bezoeken en inspiratie op te halen. Juist op het moment dat in Korea een nieuwe conservatieve president werd gekozen, die in zijn campagne openlijk ten strijde trok tegen genderrechtvaardigheid en feminisme en zich daarbij heel bewust richtte op mannen: hij vertoonde machogedrag en zette misogynie in als politieke strategie. Hij beloofde in de verkiezingscampagne om bestaand beleid te stoppen en de deuren van het ministerie van Gendergelijkheid en Familie definitief te sluiten. In zijn drie jaar als president heeft hij veel schade aangericht. Het ministerie verloor haar slagkracht, maar het opheffen ervan lukt hem niet. Uit frustratie hierover kondigde hij 3 december 2024 de noodtoestand af. Hij pleegde een coup, die na zes uur over was, doordat er massaal protest opstond en het leger hem niet bleek te steunen.

Het eerste protest ging over in een nieuwe periode van feministisch protest. In de winter, in de vrieskou, bleven demonstranten dagen achter elkaar buiten protesteren. Naast de feministen uit 2016 sloot een nieuwe generatie jonge vrouwen zich aan, met K-pop en de ‘juichlichtjes’ die ook bij concerten worden gebruikt. Al snel werden zij bekend als de ‘Cheering Light Brigade’ (zie foto). In dit protest sloten voor het eerst ook mannen zich aan als bondgenoten.

Ondertussen is de president uit zijn functie gezet en in nieuwe verkiezingen is een progressievere president gekozen, die zeker weer stappen zet de positieve kant op. Maar de vraag is of hij het aandurft om alles te herstellen wat zijn voorganger heeft gesloopt, of dat het toch vier stappen achteruit en nu twee stappen vooruit wordt. De toekomst zal het ons leren.

Goldie nam ons mee door deze geschiedenis en hoe zij in dit alles is blijven staan, hoe zij iets groots heeft opgezet in Korea, vele tientallen trainers heeft opgeleid en het K-Men netwerk heeft gestart, als nationaal platform gekoppeld aan het internationale MenEngage Netwerk. Haar verhaal was schokkend, alarmeren, hartverwarmend en hoopgevend. De verdere gesprekken gingen daarna vooral over deze hoop, over de inspiratie en over hoe fijn het was om dat met elkaar te delen.